Mỗi năm, khi Tết vừa qua và ruộng bậc thang còn nghỉ sau mùa gặt, người Giáy ở Tả Van lại chuẩn bị cho một ngày hội lớn: Roóng Poọc. Trong tiếng Giáy, Roóng Poọc nghĩa là “xuống đồng”. Đó là ngày cả bản cùng ra ruộng, làm lễ tạ ơn thần linh và cầu cho một năm mới mưa thuận gió hoà, cây lúa tốt tươi, nhà nhà no đủ.

Lễ hội gắn chặt với nhịp sống của cư dân trồng lúa nước trên ruộng bậc thang. Xuống đồng là bắt đầu một mùa vụ mới, nên ngày hội vừa là nghi lễ nông nghiệp, vừa là dịp để dân bản gặp gỡ, vui chơi sau những ngày Tết.

Phần lễ: cầu mùa trên ruộng thiêng

Trước ngày hội, dân bản dọn bãi và dựng cây còn ở giữa. Trên ngọn cây có một vòng tròn. Vào phần lễ, thầy cúng dâng lễ vật, khấn thần linh phù hộ cho mưa thuận gió hoà, cây cối tươi tốt, người dân khoẻ mạnh.

Cây còn giữa bãi hội — Cây còn dựng giữa bãi hội Roóng Poọc. Ảnh: mùa hội 2025.

Sau phần cúng là tục ném còn. Mọi người lần lượt tung quả còn lên cao, nhắm vào vòng tròn trên ngọn cây. Quả còn xuyên qua vòng được xem là điềm lành, báo hiệu một năm mùa màng bội thu.

Quả còn bay qua vòng trên ngọn cây, cả bãi hội reo lên: năm nay lúa sẽ tốt.

Đường cày đầu năm

Nghi thức được chờ đợi nhất là xuống ruộng. Một người có uy tín trong bản cầm cày, mở những đường cày đầu tiên của năm mới. Từ ngày ấy, các gia đình mới bắt đầu làm đất, chuẩn bị cho vụ lúa.

[[anh]]

Phần hội: cả vùng cùng vui

Phần lễ xong thì phần hội bắt đầu. Bãi hội rộn ràng với các trò chơi dân gian như kéo co, đẩy gậy, đánh quay, cùng tiếng khèn, điệu múa và những câu hát giao duyên. Không chỉ người Giáy, người Mông, người Dao trong vùng và du khách khắp nơi cũng về dự, khiến bãi hội trở thành ngày vui chung của cả thung lũng.

[[video]]

Với khách du lịch, Roóng Poọc là dịp hiếm hoi để thấy một lễ hội nông nghiệp còn giữ được nếp xưa, giữa khung cảnh ruộng bậc thang Tả Van. Nếu tới dự, hãy giữ trật tự trong phần lễ và xin phép trước khi chụp ảnh người dân.